Tự đếm mạch — nhận ra nhịp không đều bằng hai ngón tay

Không cần thiết bị gì. Đặt hai ngón lên cổ tay một phút là biết nhịp mình đều hay không, và đó là cách phát hiện rung nhĩ đơn giản nhất.

Cách đặt tay

• Đặt hai ngón tay vào mặt trong cổ tay
• Phía ngón cái, không phía ngón út
• Ấn nhẹ, tìm chỗ đập rõ
• Không dùng ngón cái để đếm
• Vì ngón cái có mạch riêng, dễ nhầm

Mục thứ tư và thứ năm là lỗi hay gặp, và nó làm con số đếm được không đúng.

Đếm trọn một phút

• Đếm liên tục trong sáu mươi giây
• Không đếm mười lăm giây rồi nhân bốn
• Vì nhịp không đều thì cách đó sai
• Dùng đồng hồ có kim giây hoặc điện thoại
• Ngồi nghỉ một lát trước khi đếm

Mục thứ ba là lý do quan trọng nhất, và nó là chỗ khác với cách đếm thông thường.

Nghe khoảng cách, không chỉ nghe số

• Nhịp đều thì khoảng cách bằng nhau
• Không đều thì lúc gần lúc xa
• Có lúc như mất một nhịp
• Cảm nhận khoảng cách quan trọng hơn con số
• Đây là phần cho biết có loạn nhịp hay không

Mục thứ tư là điểm cốt lõi của bài, và nó là thứ máy đếm số không nói được.

Ba thứ nên ghi lại

• Số nhịp trong một phút
• Đều hay không đều
• Lúc đó đang nghỉ hay vừa gắng sức
• Có triệu chứng gì kèm theo
• Ngày và giờ

Mục thứ ba quan trọng vì nhịp nhanh sau khi gắng sức là bình thường, còn khi nghỉ thì khác.

Đếm lúc nào

• Lúc đang nghỉ, sau khi ngồi vài phút
• Cùng thời điểm mỗi ngày nếu theo dõi đều
• Và ngay khi thấy trống ngực
• Đếm lúc có triệu chứng là lúc có giá trị nhất
• Vì nó ghi lại được cơn

Mục thứ tư là lý do nên tập đếm từ trước, để lúc có cơn thì làm được ngay.

Máy đo huyết áp cũng cho biết

• Nhiều máy hiện cả nhịp tim
• Một số máy có báo nhịp không đều
• Đó là gợi ý đáng để ý
• Không phải chẩn đoán
• Báo nhiều lần thì nên đi làm điện tim

Mục cuối là bước tiếp đúng, và nó biến một tín hiệu nhỏ thành một chẩn đoán rõ.

Đồng hồ và thiết bị cá nhân

• Một số thiết bị có tính năng phát hiện nhịp bất thường
• Là gợi ý hữu ích
• Nhưng chẩn đoán vẫn cần điện tim
• Ghi lại thời điểm được báo
• Giữ bản ghi nếu thiết bị lưu được

Mục thứ năm rất có ích, vì bản ghi đó giúp bác sĩ đánh giá dù lúc khám nhịp đã bình thường.

Vì sao khám lúc hết cơn thì khó

• Cơn có thể đã hết khi tới phòng khám
• Điện tim lúc đó bình thường
• Nên không ghi lại được cơn
• Vì vậy bản ghi tại nhà rất giá trị
• Hoặc bác sĩ cho mang thiết bị theo dõi về nhà

Mục thứ tư là lý do việc tự ghi có giá trị chẩn đoán thật, không chỉ là tham khảo.

Khi nào con số cần báo bác sĩ

• Nhịp không đều mới xuất hiện
• Nhịp rất nhanh khi đang nghỉ
• Nhịp rất chậm
• Nhịp đổi kèm choáng hoặc khó thở
• Ngưỡng cụ thể thì hỏi bác sĩ của mình

Mục cuối là cách đúng, vì ngưỡng khác nhau theo tuổi và theo thuốc đang dùng.

🔴 Khi nào là cấp cứu

• Nhịp rất nhanh kèm choáng hoặc gần ngất
• Kèm đau ngực
• Kèm khó thở dữ dội
• Ngất
• Gọi cấp cứu ngay, không tự đi

Năm mục này là vùng cấp cứu, và bài riêng trong lô nói kỹ hơn về nó.

Người đang dùng thuốc làm chậm nhịp

• Nhịp chậm hơn bình thường là chủ ý của thuốc
• Nên con số thấp không tự nhiên là xấu
• Nhưng chậm quá kèm choáng thì phải báo
• Hỏi ngưỡng dưới của mình là bao nhiêu
• Và hỏi phải làm gì nếu xuống dưới đó

Mục thứ tư và thứ năm là câu nên hỏi sẵn, vì nó tránh cả lo sai và bỏ sót thật.

Tập đếm khi còn khoẻ

• Đếm vài lần khi bình thường để biết nhịp của mình
• Biết nhịp nền thì nhận ra thay đổi dễ hơn
• Và biết cảm giác nhịp đều của mình thế nào
• Lúc có cơn thì làm được ngay
• Đây là việc học một lần dùng mãi

Mục thứ hai là lợi ích thật, và nó là lý do nên tập trước khi cần.

Dạy người nhà đếm

• Người nhà đếm được thì giúp lúc người bệnh choáng
• Cũng ghi lại được khi người bệnh không tự làm
• Dạy một lần là đủ
• Kèm cách nhận ra nhịp không đều
• Và biết khi nào gọi cấp cứu

Mục thứ nhất là tình huống nó có ích nhất, và đó là lúc người bệnh khó tự làm.

Việc làm được hằng ngày

• Biết cách đặt tay và đếm trọn một phút
• Nghe khoảng cách, không chỉ nghe số
• Đếm ngay khi thấy trống ngực và ghi lại
• Dạy một người trong nhà cách đếm
• Phần bệnh viện làm là điện tim và chẩn đoán; phần ghi lại cơn là việc của mình

Mục thứ ba là việc có giá trị chẩn đoán nhất, vì cơn thường hết trước khi tới được phòng khám.

Câu hỏi thường gặp